I SÓNG ÂM
1) ĐN:
Là sóng cơ học truyền trong môi trường
+ rắn
+ lỏng
+ khí
16 Hz < f < 20000 âm thanh
f< 16 hz : hạ âm
f> 20000 hz : siêu âm
* Trong môi trường chất khí và chất lỏng sóng âm là sóng dọc
- Trong môi trường chất rắn sóng âm vừa có thành phần dọc và ngang
II Tốc độ truyền sóng âm
- Sóng âm là sóng cơ học nên không truyền được trong môi trường chân không
Trong môi trường không khí
v ≈ 340 ( m/s )
Tốc độ truyền âm và truyền sóng phụ thuộc vào 3 yếu tố của môi trường
1> mật độ vật chất của môi trường :
Môi trường có mật độ càng > thì truyền âm càng tốt
V rắn > V lỏng > V khí > V khí kém ( áp suất bé )
2> tính đàn hồi của môi trường:
Môi trường có tính đàn hồi > thì truyền âm càng tốt
VD: thép truyền âm tốt hơn cao su
Fđh = k x
VD: bông có mật độ vật chất > không khí
Nhưng bông có tính đàn hồi kém hơn không khí
nhiều lần cho nên bông làm vật liệu cách âm
3> Nhiệt độ và môi trường:
t’ càng cao truyền âm càng tốt
CHÚ Ý :
Trong 1 môi trường, vận tốc truyền sóng V:
-Không đổi
- không phụ thuộc vào tần số dao động
+ khi sóng truyền từ môi trường này sang môi trường # thì f ko đổi
III Năng lượng sóng âm:
1) Cường độ âm: I
Tại 1 điểm được xác định = NL âm truyền qua 1 đơn vị diện tích đặt ⊥ với phương truyền sóng trong 1 đơn vị thời gian
E = S *T* I
Chú ý: P = S I
I ( w/m2)
2) Mức cường độ âm
phụ thuộc f , không đáng kể , cho qua
Đại lượng được đo bằng logarit cua tỷ số I/Io
IV Ngưỡng nghe , ngưỡng đau , miền nghe được :
1) Ngưỡng nghe:
-cường độ âm bé nhất mà con người có cảm giác âm
- Do cấu tạo của tai người
+ ngưỡng nghe phụ thuộc vào tần số
2) Ngưỡng đau
- Cường độ âm > nhất mà con người còn nghe được bình thường trên đó 1 chút tai người có cảm giác đau
- Do cấu tạo của tai người ngưỡng đau ko phụ thuộc vào tần số
3) Nghe được :
- nằm từ ngưỡng nghe đến ngưỡng đau
- miền nghe được phụ thuộc vào tần số
V Các đặc trưng sinh lý của sóng âm:
1) Độ to:
- đặc trưng sinh lý của âm nói lên cảm giác của tai người về âm đó về to hay bé.
- phụ thuộc vào đại lượng vật lý là mức cường độ âm
+ Mức cường độ âm càng lớn , âm nghe được càng to
+ Mức cường độ âm càng nhỏ , âm nghe được càng bé
+ 1 ( bd ) < tai người < 130 ( db )
+ tai người phân biệt được âm có 1 db trở lên
2) Độ cao:
phụ thuộc vào tần số
f >> , âm nghe được càng cao , càng thanh , càng bổng
f << , âm nghe được càng trầm , càng ấm , càng khó nghe
Giọng nữ có f > f của ( nam ) nên phát thanh viên chủ yếu là nữ
3) Âm sắc:
- Khi người và nhạc cụ phát ra âm cơ bản có tần số
fo thì đồng thời cũng phát ra những âm có tần số
2fo , 3 fo , 4 fo … hoạ âm
- Âm tổng hợp là 1 âm phức tạp , tuần hoàn mà không điều hoà
+ Nó mang sắc thái âm của từng người gọi là âm sắc
* chú ý :
- Âm sắc là đặc trưng của dao động tổng hợp
phụ thuộc vào
+ biên độ
+ f
- Nhờ có âm sắc mà chúng ta phân biệt được giọng nói của người than , đàn…
- phụ thuộc vào đồ thị âmTổng :
14990hi ! xin chao cac ban den voi gangui.wap.sh ^ ^